مسافرت بلوچستان هم گوياست ، زيرا كتاب به‌ترتيب روزانه و قيد تاريخ نگارش يافته است . به هر تقدير من نام « مسافرت‌نامهء كرمان و بلوچستان » را بر آن گذاشتم زيرا مربوط به آن دو قلمروست . هدف مؤلف 8 از توضيحاتى كه فرمانفرما در اغلب اين صفحات راجع به سفرنامه دارد نقل دو مورد را براى طرز فكر و كار او در نگارش آن مفيد مىداند . « بالجمله درين اوقات كه اقل چاكران دولت ابدآيت مأموريت بلوچستان پيدا كرده پاره‌اى اطلاعات از حدود و نقاط اين خاك به‌هم رسانيده كه در اين كتابچه موقع ذكر آن را نديد و به اين جهت مسكوت عنه گذاشت ، و الا تحقيقات لازمه به‌عمل آمده و از هر جهت اطلاعات كامل حاصل شده است . » ( ص 260 ) « بر خلاف پاره‌اى روزنامه‌نگارها كه براى ميل و رغبت بينندگان به بعضى روايات تازه چهرهء سخن را غازه نموده و حكايات دروغ را موجب فروغ مىدانند و آنچه در خيالشان بگذرد بىمحابا مىنگارند ليكن مقصود ما قصه‌سازى و حكايت‌پردازى نيست و بر خود حتم و فرض نموده‌ايم كه مسطورات اين كتابچه چون نوك قلم دو زبان و هرزه‌دراى نباشد . و ان شاء اللّه آنچه نوشته و مىنويسيم بيان واقع و صدق محض است و اگر خاطر مستمع را قبض و بسط و بست و گشادى حاصل شود علت آن واقع خواهد بود . اميدواريم غرض بالاصاله ، كه اطلاع بىخبران از اين خاك است حاصل و از ديدن اين مسافرت‌نامه بر عرض و طول و آب‌وهوا و خطوط و حدود و عالى و دانى اهالى بلوچستان علم اجمالى به‌هم رسانند . » ( ص 270 ) مشكلات متن 9 چند نكته‌اى دربارهء مشكلات و تصحيح و چاپ اين متن بايد گفت . متن مملوّ است از اسامى آباديها ( مخصوصا مزرعه‌هاى كوچك ) ، چشمه‌ها ، رودها ، كوهها ، گردنه‌ها و بالاخره طايفه‌ها و اشخاص . غالب اين اسامى ( در آنچه مربوط به خاك بلوچستان است ) صورتى است از ضبط تلفظ كلمه‌هاى بلوچى به نحوى كه فرمانفرما يا منشيانش از گفتهء مردم محلى شنيده‌اند . بعضى ازين نامها ممكن است دو سه بار اين دست آن دست شده باشد . بطور مثال اسامى مربوط به بشاگرد بطور قطع از كتابچه‌ها و دفاترى نقل شده است كه در دست ضابطين و مباشرين محلى بوده و آنها صورتى را براى فرمانفرما تهيه و ارسال كرده‌اند . بنابرين هيچ معلوم نيست چه مقدار اسامى را به صورت واقعى و درست نوشته و نقطه‌هاى حروف را جاى خود گذاشته باشند ، و بالاخره منشى و كاتبى كه آنها را به اين مسافرت‌نامه نقل كرده به چه اندازه دقيق و امين بوده است . اين اشكال عمده موجب دشوارى بسيار در تصميم‌گيرى نسبت به ضبط صورت واقعى نامهاى جغرافيايى مىشد . البته بطورى كه در حواشى ديده مىشود گاهى توانسته‌ام اسامى را در مآخذ جغرافيايى پيدا كنم و تفاوت دو ضبط را بياورم . ولى هميشه اين امر ممكن نبود . در مدت يك‌صد سالى كه از تأليف اين مسافرت‌نامه مىگذرد تغييرات متعددى در نامها پيش آمده است ، حتى تلفظها و ضبطها صورتهاى